dikkat eksikliği dikkat dikkat eksikliği tanımı dikkat eksikliği belitileri dikkat eksikliği kullanılan ilaçlar

Dikkat Eksikliği

Dikkat Eksikliği, çocuğun kendi sevdiği ve isteği dahilinde olan eylemlerin dışında, çocuğun gözünden bakınca zorunlu olarak yapması gereken özellikle zihinsel eylemlerde ( ders çalışma, problem çözme, çocuk için çok eğlenceli olmayan bir görev) dikkatini belli bir süreyle o eyleme verememe ve bu gibi durumlarda kendisini gösteren konsantre olamama durumudur. 

Dikkat eksikliği, çocuğun yaşına göre dikkat süresinin kısa olması ve özellikle zihinsel aktivitelerde dikkatinin çabuk dağılmasıdır. Okul dönemiyle birlikte öğrenmeye ve ödev yapmaya karşı ilgisizlik, işitsel dikkati bozuk olan çocuklarda komutu algılamama ama uygulamama ve öğretmeni dinlemekte zorluk çekme,  okuma esnasında kelime uydurma ve hece atlama ya da ekleme gibi durumlar görülebilir. 

Bunlara ek olarak dikkat eksikliği olan çocuklarda unutkanlık olabilir. İyi öğrendiği düşünülen bilgileri çabuk unutabilirler. Ayrıca zaman yönetimi ve organize olma konusunda da sıkıntı yaşadıkları sistemli bir çalışma düzeni oluşturmada zorluk çektikleri için bu da okul başarısını olumsuz etkiler.

 

 

 

 

 

         

Dikkat Eksikliği Belirtileri

Söz konusu dikkat eksikliği belirtileri olunca ailelerin en çok yanıldığı konu ‘çocuğun televizyon izlerken başka şeylerle ilgilenmiyor, saatlerce izleyebiliyor’ olmasıdır. Bu durum çocukta dikkat eksikliği olmadığı anlamına gelmemektedir. Dikkat eksikliği olan çocuklar kendi istedikleri eylemleri istedikleri süre boyunca yapmaya devam edebilirler. Çocuk kendi istediği eylem için kendi belirlediği zaman dilimi boyunca dikkatini toplamada bir sorun yaşamaz. Dikkat eksikliği olan çocuklarda bu fark dikkatini özelikle yönlendirmek zorunda olduğu eylemler sırasında dikkatini kaybettiğinde net olarak görülür.  

Dikkat eksikliği olan çocuklarda bu belirtiler okul öncesinde fark edilmeyebilir fakat bazı durumlarda okul dışı durumlarda da dikkat dağılması ve sıkılma gibi belirtiler görülebilir. Okul dönemi çocuğunda ise konuların ve derslerin ağırlaşmasıyla doğru orantılı olarak dikkat eksikliği belirtiler etkisini gösterdikçe okul başarısında da düşüşe geçmeye başlanır. 

Dikkat eksikliği olan çocuklar dikkatini toplamakta ve sürekliliğini sağlamakta güçlük çekerler. Okul döneminde genellikle sınıf ortamında öğretmeni dinlemekte zorlanırlar, ev ödevlerini yapmakta sıkıntı yaşarlar ve o süreci daha çok bahanelerle masa başında kalkıp görevden uzaklaşmakla geçirirler. Genellikle kendilerine verilen sorumlulukları tamamlayamazlar ve aldıkları işleri yarım bırakıp bir sonrakine geçme eğilimindedirler. Unutkanlık da dikkat eksikliği belirtilerinden biridir ve bu sebeple hem eşya kaybetme ihtimalleri yüksektir hem de okul dönemi içinde öğrenildiği zannedilen konular çabuk unutulduğu için okul başarısına olumsuz etkisi olmaktadır.

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

Toplumun %3-5'ini etkileyen bu bozukluk çocukluk döneminde başlar. Sıklıkla çocuk 4 ya da 5 yaşlarındayken belirtiler fark edilir ve çocuk büyüyüp ergenlik dönemine geldiğinde bazı özellikleri şekil değiştirerek devam eder. Kız çocuklarda yaygın olarak dikkat eksikliği görülürken erkek çocuklarda daha çok hiperaktivite ve impulsivite belirtileri görülür. 

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu daha çok çocukluk döneminde dikkatsizlik, unutkanlık, aşırı hareketlilik ve tepkileri kontrol edememe gibi belirtiler gösterir.

Dikkat Eksikliği Tedavisi 

Dikkat eksikliği tedavisinde genellikle ilaç kullanımı ile sürece başlanır ve alınan bu ilaçlar beyindeki nörokimyasal madde miktarlarını düzenleyerek dikkati yönlendiren sistemlerin çalışabilmesini ve davranışları kontrol edebilmeyi sağlar. Bu sayede çocuğun dikkat süresinde uzama, eyleme geçmeden önce düşünme ve eğer hiperaktivite varsa hiperaktivitesinde azalma görülür.

Dikkat eksikliği tedavisi sadece kişinin ilaç almasıyla bitecek bir süreç değildir. İlaçla tedaviye ek olarak tedavi süresince terapi desteği sağlanarak dikkat eğitimi, zamanı verimli kullanma ve programlama konusunda da çalışmalar yapmakta fayda görülmüştür. 

Okulda dikkat eksikliği olan çocuğun rehber öğretmen ve sınıf öğretmeninin bilgisinde ve takibinde olması çok önemlidir. Öğretmenin sınıf içinde olumlu yaklaşımı ve yönlendirmesi, ön sıraya oturtması, uygun disiplin uygulaması ve yönlendirme yapması bunun yanı sıra rehber öğretmenin de takibi sürdürmesiyle okul başarısında yükselmeler görülmüştür.

Çocuğuna dikkat eksikliği tedavisi uygulanan bir anne-babanın da bu süreçte destek alması ve aile içi iletişim konusunda kullanmaları gereken tekniklerin öğretilmesi de çocuğun tedavi sürecinde iyileşmeye yönelik adaptasyonunu arttırmaktadır. 

Aynı zamanda dikkat eksikliği tedavisi gören çocukların bulunduğu ortamlardaki işitsel ve görsel uyaranların azaltılması da çocuğun bulunduğu ortama olan adaptasyonunu olumlu yönde destekleyecektir. Bu gibi durumlarda aileler yardım aldıkları uzman tarafından yönlendirilmektedir.

 

Dikkat Testi

Dikkat testi, belirtiler kendini gösterdiği halde uzmanın tanı koyabilmesini kolaylaştırmak için kullandığı yardımcı unsurlardan biridir. Uygulanan testler sayesinde dikkat düzeyi ve süresi gözlemlenir, dikkatin hangi yönde daha güçlü ya da zayıf olduğuna dair fikir alınır.

Bu konuda hazırlanmış çeşitli testler dikkati ölçerken aynı zamanda bellek, planlama, görsel-mekansal ve işitsel algılama gibi kognitif işlevler hakkında da uzmana fikir ve sonuç vermektedir.

 

Dikkat Testleri

Dikkat eksikliği olan çocuklara ve yetişkinlere uygulanan çeşitli dikkat testleri vardır. Dikkat eksikliğini etkileyebilecek fizyolojik, biyolojik ve çevresel faktörler olabileceği için uygulanan dikkat testleri içerisinde dikkatin yanı sıra zeka, sözel ifade, performans ve algılama gibi alt dalları da göz önünde bulunduran alt dalları içeren dikkat testleri de uygulanır.

Uygulanan bazı testleri şöyle sıralayabiliriz;

Burdon Dikkat Testi

Bender-Gestalt Görsel Motor Algılama Testi

Stanford-Binet Zeka Testi

Wisconsin Kart Eşleme Testi (WCST )

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 DİKKAT DAĞINIKLIĞI VE DİKKAT EKSİKLİĞİ

 

Dikkat, duyguların ve düşüncelerin yapılması gereken şeye odaklanmasıdır. Sıkıcı, zorunlu yapılması gerekenler, ilgi alanına girmeyen işlere dikkati yoğunlaştırmak oldukça zordur çünkü motivasyon yoktur. Fakat dikkat ve motivasyon el ele giden iki unsurdur. Bu sebeple özellikle çocuklar, saatlerce televizyonun veya oyunun başında oturabilirken, istemediği bir şeyi yaparken sürekli bahaneler üretebilir.

Dikkat Dağınıklığı, yaşına göre olması gereken zamandan daha az, herhangi bir şeye odaklanmasıdır. Dikkat dağınıklığı durumu, dalgınlık, dikkatsizlik, unutkanlık, çabuk sıkılma..vb şekillerde kendini gösterebilir. Dikkat dağınıklığını, dikkat eksikliği ile karıştırmamak önemlidir. 

Dikkat Eksikliği, genel olarak dikkat eksikliği ve hiperaktivite olarak birlikte değerlendirilir. Dikkat eksikliği olan çocuklarda öğrenme güçlüğü de olabilmektedir. Dikkat problemi olan çocuklar üç ayrı grupta değerlendirilmelidir. Bunlar; Sadece dikkat sorunu olanlar, sadece aşırı hareketlilik ve dürtüsellik olanlar ve hem dikkat, hem aşırı hareketlilik hemde dürtüsellik

sorunu olanlar olarak incelenmelidir. Dikkat dağınıklığının ve dikkat eksikliklerinin farkına bakıldığında, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik yoksa ki olmaması nadir görülen durumlardır, belirleyici bir fark yoktur. Belirtiler bütün olarak değerlendirilmelidir. Dikkat dağınıklığının oluşmasının sebebi olarak yapılan araştırmalar televizyon, bilgisayar vb olduğu bilinmektedir. Dikkat eksikliği sebepleri olarak ise elleri ve ayaklarının kıpır kıpır olması, aceleci olması, hareketlerinin kısıtlayıcı olduğu ortamlarda çabuk sıkılması, hareketli oyunları tercih etmesi vb olduğu bilinmektedir. Aslında belirtilere bakıldığında dikkat eksikliği, aşırı hareketliliğin ve dürtüselliğin bir getirisi olarak görülmektedir. 

Unutulmaması gereken en önemli şeyler ise, Çocuklar hareketlidir ama aşırı hareketli midir? Dürtüsellik var mıdır? Dikkat eksikliği mi dikkat dağınıklığı mı vardır? İşte bütün bu sorulara uzmanlara sorulmadan karar verilmemesi gerekmektedir.